Mateusz Palka | Koncepcja alegorii Waltera Benjamina
Link do publikacji scholar.com.pl/pl/glowna/9049-koncepcja-alegorii-waltera-benjamina.html
Nakładem Wydawnictwa Naukowego Scholar ukazała się najnowsza książka Mateusza Palki – naszego kolegi i członka OD ZPAF – pt. „Koncepcja alegorii Waltera Benjamina”. Estetyczna i filozoficzna rehabilitacja figury alegorii osiągnięta została przez Benjamina jako sprzeciw wobec dominacji myślenia symbolicznego. Alegoryczne dzieło sztuki antycypuje swój estetyczny rozpad, historyczną kruchość, podczas gdy dzieło symboliczne neguje to pęknięcie i w mitycznym geście pozbawia napięcia krytykę sztuki. Mimo to, alegoria postrzegana była jako zdezaktualizowana figura stylistyczna o całkowicie skonwencjonalizowanej treści. Pierwszą pracą, w której Benjamin podjął się teoretycznego i filozoficznego odzyskania odrzucanego przez humanistykę pojęcia była rozprawa „Ursprung des deutschen Trauerspiels” (1928). W barokowym dramacie żałobnym alegoria określała utratę stałych znaczeń przypisywanych przedmiotom, niemożność odzyskania obiektu referencji. W kolejnych rozprawach (m.in. poświęconych Charlesowi Baudelaire’owi oraz niedokończonym dziele życia – „Pasażach”) Benjamin ujmował tę figurę w perspektywie doświadczenia historycznego – łącząc ją z surrealistycznym doświadczeniem czasu i nieustannym odnoszeniem się tego, co minione, do tego, co obecne; snem, przebudzeniem i wspomnieniem.
Książka powstała w oparciu o teksty źródłowe Benjamina, niemiecko i anglojęzyczną literaturę przedmiotu oraz badania przeprowadzone w Archiwum Waltera Benjamina w Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie.
Na okładce umieszczony został portret Waltera Benjamina autorstwa awangardowej fotografki Germaine Krull, wykonany w Paryżu w 1927 roku. Jest to najwcześniejsze znane zdjęcie dorosłego Benjamina dostępne w publicznych zasobach – miał wówczas 35 lat.
